Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Στόχοι για την διδασκαλία των υλικών. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Στόχοι για την διδασκαλία των υλικών. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή, 13 Σεπτεμβρίου 2015

Στόχοι για την διδασκαλία των υλικών



ένα παραμύθι για τα μόρια της ύλης, όπου μπορεί να γίνει αφορμή για θεατρικό παιχνίδι και δραματοποίηση
Μια φορά κι έναν καιρό στην χώρα των τοσοδούληδων, ήρθε ένας πελώριος πεινασμένος γίγαντας. Οι τοσοδούληδες του έβαλαν να φάει στο ένα μεγάλο πιάτο, μια νόστιμη τηγανίτα.  Ο γίγαντας, μόλις είδε το πιάτο λυπήθηκε πολύ, γιατί πεινούσε πολύ κι αυτή ήταν μια μικρούτσικη, τόση δα μικρή τηγανίτα. Μα είναι η πιο μεγάλη τηγανίτα που  έχουμε φτιάξει  ποτέ! Είπαν οι τοσοδούληδες. Όμως για τον μεγάλο γίγαντα με τη μεγάλη κοιλιά και το μεγάλο στόμα ήταν πολύ μικρή η τηγανίτα, και σίγουρα δεν θα χόρταινε  την πείνα του. Ο γίγαντας πήρε την τηγανίτα στα μεγάλα του χέρια, και  την έκοψε στη μέση! Όμως ήταν τόσο πολύ μικρά τα δυο κομμάτια της τηγανίτας, που δεν τα έβλεπε! Ένας τοσοδούλης τότε είπε! Θα φάω εγώ τη τηγανίτα. Ο τοσοδούλης πήρε τη τηγανίτα , την έκοψε σε ακόμα πιο μικρά κομματάκια, και την έφαγε όλη. Ο γίγαντας ρώτησε τον Τοσοδούλη. Συγνώμη, δεν κατάλαβα. Δηλαδή εσύ τόση ώρα μασούλαγες τη τηγανίτα? Βεβαίως κύριε γίγαντα, απάντησε ο Τοσοδούλης. Καλά, εγώ ούτε καν έβλεπα τα μικρά μικρούτσικα κομματάκια της τηγανίτας, μονολόγησε ο γίγαντας!  Το δικό μου μεγάλο, είναι το δικό σου μικρό! Είπε ο Τοσοδούλης! Κι αόρατο, απάντησε ο γίγαντας! Το πιο μικρό, μικρούτσικο κομματάκι τηγανίτας στον κόσμο, δεν μπορώ να το δω! Τότε, ήρθε ο επιστήμονας της Τοσοδουλοπολιτείας. Ο γίγαντας, τον ρώτησε, τι είναι αυτό που κουβαλά. Μικροσκόπιο, είπε ο επιστήμονας. Και τι το κάνουν αυτό? Ρώτησαν με μια φωνή ο γίγαντας και ο Τοσοδούλης. – το έχω για να βλέπω τα πολύ μικρά πράγματα, είπε ο επιστήμονας. Και πόσο μικρό μπορεί να είναι το πιο μικρό κομμάτι της τηγανίτας μου? Ρώτησε ε ο Τοσοδούλης Α! Τόσο μικρό, που ούτε και με το μικροσκόπιο δεν μπορούμε να το δούμε! απάντησε ο επιστήμονας. Αλλά ξέρω πως είναι το πιο μικρό κομματάκι της τηγανίτας. Πως είναι? Ρώτησαν μαζί ο γίγαντας κι ο Τοσοδούλης. –λοιπόν, το πιο μικρό μικρούτσικο κομμάτι της τηγανίτας, το λένε μόριο Αγόρι είναι? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. Ναι αγόρι, είπε ο επιστήμονας χαμογελώντας, Γιατί γελάς? Ρώτησε ο γίγαντας. Γελάω γιατί θυμήθηκα κάτι. Κάποια μόρια είναι πολύ ζωηρά, παιχνιδιάρικα, δεν μαζεύονται σπίτι, τρέχουν γρήγορα, δεν είναι υπάκουα, και κάνουν ζαβολιές. Ποια μόρια είναι αυτά? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. τα μόρια του αέρα, απάντησε ο επιστήμονας! τα πιο   μικρά μικρούτσικα κομματάκια του αέρα, είναι φευγάτα, τρέχουν, πετάνε, δεν πιάνονται, πάνε πολύ ψηλά, όλο ταξιδεύουν! Άσε που δεν τα βλέπεις κιόλας! Είπε ο Επιστήμονας! Μια φορά τα έκλεισα σε ένα μπαλόνι, αλλά το μπαλόνι, έπεσε σε μια τριανταφυλλιά, κι ένα αγκάθι τρύπησε το μπαλόνι. Τα μόρια του αέρα που ήταν στο μπαλόνι, ξέφυγαν, δεν τα έβλεπα, αλλά άκουγα τη φωνή τους, να μου λέει… «δεν μπορείς να μας πιάσεις!».
-          Όλα τα μόρια έτσι ζωηρά είναι? Ρώτησε ο γίγαντας. –οοοοχι! Απάντησε ο επιστήμονας. Μερικά μόρια, είναι τόσο ήσυχα, που δεν κουνιούνται σχεδόν καθόλου από τη θέση τους. Είναι  φρόνιμα, και  υπάκουα. Και ποιά είναι αυτά τα μόρια? Ρώτησε ο Τοσοδούλης. τα μόρια των στερεών, απάντησε ο επιστήμονας. –στερεών? Τι είναι αυτό? Απόρησαν κι ο γίγαντας κι ο Τοσοδούλης. Στερεά, είναι μια μπάλα, ένα βιβλίο, ένα κουμπί, ένα παγάκι. Τα πιο μικρά μικρούτσικα κομματάκια τους, δηλαδή τα μόρια τους, είναι σχεδόν ακίνητα, λίγο απαλά κινούν τους ώμους, μαζεμένα κοντά κοντά το ένα στο άλλο, και δεν φεύγουν καθόλου από τη θέση τους. Αυτό θα είναι πολύ κουραστικό, σκέφτηκε ο Τοσοδούλης! Πόσο πολύ λυπάμαι τα μόρια των στερεών που δεν μπορούν να  τρέξουν, να πετάξουν, να παίξουν! Μοιάζουν τόσο φυλακισμένα! Δεν είναι έτσι! Απάντησε ο επιστήμονας! Τα στερεά, είναι φίλοι μας.  Αν τα μόρια της μπάλας δεν ήταν τόσο  ήσυχα, φρόνιμα, ακίνητα, δεν θα μπορούσες να παίξεις ποδόσφαιρο! Τι ήθελες? Να έτρεχαν σαν τα μόρια του αέρα?  Ή μήπως να γλιστρούσαν σαν τα ζημιάρικα μόρια  των υγρών?  Των υγρών? Τι είναι πάλι τα μόρια των υγρών κύριε επιστήμονα? Και τι ζημιές κάνουν?, ρώτησε ο Τοσοδούλης. Υγρά, είναι το  νερό, το γάλα, το κρασί, το λάδι, είπε ο Επιστήμονας.  Τα μόρια  αυτά,. Δεν κάθονται στην ίδια θέση, κινούνται σε μικρές αποστάσεις, τους αρέσει να κάνουν τσουλήθρα, πατινάζ, κι όλο γλυστράνε, όλο κυλάνε, κυλάνε, κυλάνε. Για να τα πιάσουμε, πρέπει πάντα να τα έχουμε σε ένα δοχείο, κι αν τα πιάσουμε με το χέρι μας, κυλάνε,  παίζοντας τσουλήθρα  εμένα πάντως από όλα τα μόρια, μου αρέσουν τα αέρια, είπε ο Τοσοδούλης. εμένα πάντως μου αρέσουν τα υγρά γιατί κάνουν τσουλήθρα, είπε ο γίγαντας, και αφού σκέφτηκε λίγο, …ξανά, είπε: - Αλλά και τα στερεά, γιατί δεν με κουράζουν να τρέχω να τα πιάσω…
-          - τότε ο επιστήμονας, κοιτάζοντας γύρω του, μην τον ακούσει κανείς άλλος, είπε συνωμοτικά:- « θα σας πω ένα μυστικό, αλλά μη με μαρτυρήσετε». Τι μυστικό? Είπαν μαζί,
με μια φωνή, ο Τοσοδούλης και ο γίγαντας. -  Τα μόρια του νερού,   όταν κοιμάται η μάγισσα της ύλης, παίρνουν κρυφά το μαγικό της ραβδί, . και με αυτό το μαγικό ραβδί, μεταμορφώνονται  …..σε μόρια  αέρα,….. και  πετάνε  … και η  μάγισσα θυμώνει, και φωνάζει. Φωνάζει μπροστά σε ένα μαγικό καθρέφτη, βάζει το στόμα της κοντά στον μαγικό καθρέφτη, παίρνει μια βαθειά ανάσα, κι εκπνέει στον καθρέφτη. Και μετά φωνάζει, φωνάζει….
-και που πάνε τα μόρια του νερού, που έγιναν αέρας? Ρώτησε ο Τοσοδούλης.
- πάνε πολύ ψηλά στον ουρανό, γίνονται σύννεφα και ταξιδεύουν!
Και μόνο τα μόρια του νερού παίρνουν το μαγικό ραβδί της μάγισσας όταν κοιμάται? ρώτησε ο γίγαντας.  Γιατί ρωτάς? Μήπως θέλεις να πάρεις κι εσύ το μαγικό ραβδί της μάγισσας? Ρώτησε ο επιστήμονας. Όχι, είπε ο γίγαντας, δεν θέλω να γίνω αέριος στα καλά καθούμενα!
Λοιπόν, θα σας αποκαλύψω κι αυτό το μυστικό. Αλλά, μη με μαρτυρήσετε, γιατί θα βρω το μπελά μου από τη μάγισσα, είπε ο επιστήμονας. –« Υπόσχεση ένα δύο φίλοι, δεν λέμε τίποτα στη μάγισσα την ύλη!», υποσχέθηκαν χτυπώντας παλαμάκια, ο Τοσοδούλης κι ο γίγαντας. Τότε ο επιστήμονας συνέχισε μιλώντας ψιθυριστά, για να μην τον ακούσει άλλος κανείς:- και κάποια μόρια των στερεών, ξέρουν για το μαγικό ραβδί. Όχι όλα, κάποια. Και κάποια μόρια των αερίων. Το μαγικό ραβδί, από τη μια πλευρά, είναι κόκκινο και βράζει, κι από την άλλη πλευρά είναι μπλε και παγώνει. Όταν κάποια στερεά, ακουμπούν στην βραστερή πλευρά του μαγικού ραβδιού, η υψηλή θερμοκρασία, τα μεταμορφώνει σε υγρά. Όταν τα υγρά γλυστρούν στην παγωμένη πλευρά του ραβδιού, η χαμηλή θερμοκρασία, τα κάνει στερεά κι όταν τα υγρά  γλυστρούν στην καυτή πλευρά του ραβδιού,  τότε γίνονται αέρια.  Τα αέρια επίσης, όταν κρυώσουν, γίνονται υγρά.

Κύριε επιστήμονα, να ρωτήσω κάτι ακόμα? Είπε ο γίγαντας. Όχι, βιάζομαι! Όπου να ναι θα ξυπνήσει  η μάγισσα της ύλης, και θα με ζητάει! είπε βιαστικά ο επιστήμονας, κι έφυγε! Κρίμα! Είπε ο γίγαντας!
πειράματα ύλης.
1ο πείραμα:  μόρια του νερού σε κίνηση.
το πείραμα αυτό είναι πολύ καλό, για να δοκιμάσουμε, αν τα μόρια του νερού, κινούνται γρηγορότερα από αυτά του κρύου.
ρίχνουμε λίγο νερό σε ένα ποτήρι, προσθέτουμε λίγο χρώμα, και βλέπουμε τα αποτελέσματα.
υλικά:
- ένα διαφανές ποτήρι, γεμάτο με ζεστό νερό.
- ένα διαφανές ποτήρι, γεμάτο με κρύο νερό.
- χρώμα τροφίμων

1. γεμίζουμε και τα δύο ποτήρια, με την ίδια ποσότητα νερού, ένα ζεστό κι ένα κρύο.
2. βάζουμε μία σταγόνα χρώματος τροφίμων και στα δύο ποτήρια, όσο το δυνατόν γρηγορότερα.
3. λέμε στα παιδιά, να παρατηρήσουν τι συμβαίνει. τι συμβαίνει?
παρατηρούμε, ότι το χρώμα εξαπλώνεται πιο γρήγορα σε όλο το ζεστό νερό, από ότι στο κρύο νερό. τα μόρια στο ζεστό νερό, κινούνται πιο γρήγορα από τα μόρια του κρύου νερού.

τελειώνοντας το πείραμα, μπορούμε να παίξουμε παιχνίδια με τα παιδιά. μία ομάδα παιδιών, μπορεί να είναι τα μόρια του ζεστού νερού, και η άλλη ομάδα τα μόρια του κρύου νερού. τα μόρια; του ζεστού νερού τρέχουν και φτάνουν γρήγορα στο τέρμα. τα μόρια του κρύου νερού, κινούνται αργά. μπορούμε επίσης, να δημιουργήσουμε μια μικρή ιστορία σχετική με το θέμα μας και τα παιδιά να ζωγραφίσουν αυτήν την ιστορία.

2ο πείραμα:  υγροποίηση
υλικά: η ζεστή ανάσα σου, ένας καθρέφτης.
1. λέμε στα παιδιά, να πάρουν μια ζεστή ανάσα.
2. να βάλουν το στόμα τους, πολύ κοντά στο καθρέφτη.
3. να ανοίξουν το στόμα τους και να εκπνεύσουν επάνω στον καθρέφτη.
ρωτάμε τα παιδιά να μας πουν αυτό που παρατηρούν.
τι συνέβη στον καθρέφτη?
έχει σχηματιστεί ατμός πάνω στον καθρέφτη.
εάν αναπνέουμε κοντά σε έναν καθρέφτη, θα δούμε να σχηματίζεται ατμός πάνω στον καθρέφτη.  η αναπνοή μας, περιέχει νερό, αν και δεν μπορούμε να τον δούμε. το νερό, είναι ένας τύπος φυσικού αερίου, που ονομάζεται ατμός, που αναμιγνύεται με τον αέρα. όταν οι υδρατμοί από την αναπνοή μας, χτυπούν τον κρύο καθρέφτη, μερικός υδραμός μετατρέπεται σε υγρό. χιλιάδες μικροσκοπικά σταγονίδια του νερού, σχηματίζονται στον καθρέφτη, και αυτό ονομάζεται συμπύκνωση υδρατμών. τα παιδιά, μπορεί να έχουν δει ατμό, ή συμπύκνωση στην κουζίνα, στο μπάνιο, ή στο αυτοκίνητο σε μια κρύα μέρα. μπορούμε να δούμε αυτόν τον ατμό, ή τη συμπύκνωση στον αέρα, σε μια κατσαρόλα που βράζει νερό. καυτοί υδρατμοί εκπέμπονται από το νερό. ο ατμός ψύχεται όταν συναντά τον κρύο αέρα, και στη συνέχεια μετατρέπεται σε μικροσκοπικές σταγόνες. (δροσοσταλίδες) .
το φαινόμενο αυτό, ονομάζεται συμπύκνωση.
 υπάρχουν ενδιαφέροντα  πείραματα (στις playlist του καναλιού στο youtube) απο το  ΕΚΦΕ Ρεθύμνου 

Πως γεννήθηκε η γη

http://www.env-edu.gr/ViewPack.aspx?id=32 https://youtu.be/qDnimM_XdSM https://www.youtube.com/watch?v=A-j1zXP6um4 https://www.you...