Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Κλίµατα που κυριαρχούνται από Πολικές και Αρκτικές Αέριες Μάζες

 Κλίµατα Τάιγκας (Dfc) 
Η έννοια Τάιγκα, αναφέρεται στη συνεχή ζώνη κωνοφόρων δέντρων που εκτείνεται στο βόρειο άκρο της Ευρώπης, της Ασίας και της Αµερικής, βόρεια των υγρών ηπειρωτικών κλιµάτων. Η ζώνη αυτή των κωνοφόρων της Ελάτης και των λίγων πλατύφυλλων και τα ΝΑ τµήµατα αυτής χαρακτηρίζονται από ίδιο τύπο κλίµατος που κυριαρχεί στις παραπάνω περιοχές
Το κλίµα της Τάιγκας σχεδόν για όλο το χρόνο ελέγχεται από cP αέριες µάζες. Που δίδουν ψυχρό και ξηρό κλίµα µε µεγάλα ΕΘΕ. Η χειµερινή περίοδος διαρκεί πολλούς µήνες. Οι µέσες µηνιαίες θερµοκρασίες για διαστήµατα 6 - 8 µηνών είναι αρνητικές και σε αρκετούς σταθµούς για τέσσερις συνεχείς µήνες είναι µικρότερες των -18.0 ° C. Υπάρχει αίθριος καιρός εξαιτίας των αντικυκλωνικών συνθηκών και γι’ αυτό κατά τις χειµωνιάτικες ηµέρες και οι µέγιστες θερµοκρασίες είναι αρνητικές. Οι απόλυτες ελάχιστες θερµοκρασίες είναι πολύ χαµηλές και φθάνουν τους -68° C στην ανατολική Σιβηρία όσο και στη Βόρεια Αµερική (-63° C) ή και χαµηλότερα, που αποτελούν ενδεικτικά στοιχεία της τραχύτητας του χειµώνα στα κλίµατα Τάιγκας. Το θέρος είναι βραχύ µε θερµοκρασίες του θερµότερου µήνα να υπερβαίνουν τους 10° C και σε µερικούς τόπους να φθάνουν και τους 20° C, γεγονός που συντελεί στην αύξηση του ΕΘΕ, το οποίο σε πολλούς ηπειρωτικούς σταθµούς υπερβαίνει τους 60° C. Η περίοδος που είναι ελεύθερη από παγετούς περιορίζεται στις 60 - 90 ηµέρες. Μερικές καλλιέργειες που αντέχουν σε χαµηλές θερµοκρασίες προλαβαίνουν να ωριµάσουν τους καρπούς τους στη σύντοµη θερινή περίοδο, εξαιτίας της µεγάλης διάρκειας της ηµέρας και της ηλιοφάνειας στις περιοχές αυτές . Οι βροχοπτώσεις είναι περίπου 500 mm στα ηπειρωτικά µε σαφές µέγιστο το θέρος. Στα παραθαλάσσια αυτές είναι περισσότερες αλλά δεν υπάρχει σαφές µέγιστο. Οι βροχές δεν καλύπτουν τις ανάγκες των φυτών και γι’ αυτό οι κάτοικοι καταφεύγουν στην άρδευση. Τα χιόνα διαρκούν πολλούς µήνες και οµίχλες χιονοσκεπούς εδάφους είναι συχνές.
 Κλίµατα Τούντρας (Dfd, Dwd) Με τον όρο τούντρα χαρακτηρίζεται η άδεντρη πεδινή περιοχή που βρίσκεται προς την πολική πλευρά του ορίου των δασών, δηλαδή βορειότερα της ζώνης της Τάιγκας. Οι βλάστηση αποτελείται από βούρλα, βρύα, λειχήνες και χαµηλούς θάµνους. Το κλίµα που χαρακτηρίζει αυτή τη ζώνη είναι ταυτόσηµο µε την περιοχή αυτή. Τα κλίµατα της Τούντρας διαµορφώνονται από cP και cA αέριες µάζες και καταλαµβάνουν τις αρκτικές ακτές της Β. Αµερικής, της Ευρασίας και όλα τα νησιά της βόρειας αυτής περιοχής, τα παράλια της Γροιλανδίας ( εκτός των βορείων) και τη Βόρειο Ισλανδία
Ένα πολύ χαρακτηριστικό στοιχείο των κλιµάτων αυτών είναι η διαχωριστική γραµµή πάγων και νερού κατά µήκος της οποίας εκδηλώνονται έντονες ατµοσφαιρικές διαταραχές. Παρατηρούνται πολύ µεγάλα ΕΘΕ, ενώ η µέση ετήσια θερµοκρασία είναι αρνητική. Έξι µέχρι 10 µήνες η θερµοκρασία είναι µικρότερη του µηδενός, ενώ οι απόλυτες ελάχιστες κυµαίνονται ανάµεσα στους 50 και 60 ° C. ∆ύο µέχρι έξι µήνες έχουν µέσες θερµοκρασίες µεταξύ 0 και 10 ° C. Τα απόλυτα µέγιστα σπάνια υπερβαίνουν τους 25 ° C , ενώ συνήθως κυµαίνονται µεταξύ 15 και 20 ° C. Οι βροχοπτώσεις; κυµαίνονται από 200 έως 400 mm σε µέση ετήσια τιµή, ενώ στις προσήνεµες θαλάσσιες περιοχές της Αλάσκας και της Γροιλανδίας φθάνει και τα 1200 mm. Είναι ευνόητο ότι αυτές εµφανίζονται κυρίως µε τη µορφή χιονιού, το οποίο παρασύρεται από τους ισχυρούς ανέµους. Οι υφέσεις έχουν µεγάλη συχνότητα την Άνοιξη, γιατί τότε εντείνεται η µεσηµβρινή κυκλοφορία και το Φθινόπωρο όπου οι θερµοκρασιακές αντιθέσεις ξηράς - θάλασσας είναι πολύ µεγάλες. Γι’ αυτό και πολλοί σταθµοί, κυρίως οι ξηροί, παρουσιάζουν τα µέγιστα τους τέλος καλοκαιριού αρχές φθινοπώρου.
Πολικά κλίµατα
Ο τύπος αυτός επικρατεί στον Αρκτικό ωκεανό, τη Γροιλανδία και την Ανταρκτική. Το κύριο χαρακτηριστικό του κλίµατος αυτού είναι ότι όλοι οι µήνες έχουν µέσες θερµοκρασίες µικρότερες του µηδενός και ότι απουσιάζει η βλάστηση τελείως, ενώ επικρατεί µόνιµη παγοκάλυψη. 152 Οι πολύ χαµηλές θερµοκρασίες που επικρατούν επάνω από τις παγωµένες εκτάσεις των πόλων ψύχουν έντονα τον υπερκείµενο αέρα και δηµιουργούν κέντρα υψηλών πιέσεων. Τα συστήµατα αυτά δεν είναι όµως πολύ ισχυρά και οι υφέσεις µπορούν να εισβάλλουν στην περιοχή και στην επιφάνεια και καθ’ ύψος. Ακόµη και όταν, κατά το χειµώνα, οι ζώνες των υψηλών πιέσεων φαίνεται να σχηµατίζουν καταστάσεις εµποδισµού της ροής επάνω από τη Βόρεια Γροιλανδία, τον Αρκτικό Ωκεανό και την Κεντρική και Ανατολική Σιβηρία, όλη αυτή η περιοχή κυριαρχείται καθ’ ύψος από µια κυκλωνική δυτική ατµοσφαιρική κυκλοφορία γιατί οι αντικυκλώνες που υπάρχουν είναι πολύ ρηχοί εξαιτίας της θερµικής τους προέλευσης. Στις περιοχές αυτές δηµιουργούνται οι Αρκτικές αέριες µάζες  οι οποίες ευθύνονται για την υφεσιακή δραστηριότητα στα όρια των πάγων και της θάλασσας, ενώ η δράση τους επεκτείνεται και σε πολύ χαµηλότερα γεωγραφικά πλάτη κατά τη διάρκεια του χειµώνα. Εξάλλου είναι γνωστό ότι οι πάγοι είναι ένας σηµαντικός παράγοντας για τη διαµόρφωση των κλιµάτων στη Γη.
Οι χαµηλότερες θερµοκρασίες στη Γη σηµειώνονται σε περιοχές που κυριαρχούνται από πολικά κλίµατα. Στο βόρειο ηµισφαίριο, όπου η πολική περιοχή είναι ο αρκτικός ωκεανός είναι λογικό να µη σηµειώνονται εκεί οι χαµηλότερες θερµοκρασίες, αλλά λίγο νοτιότερα στις εκτεταµένες παγωµένες ξηρές. Η χαµηλότερη θερµοκρασία για το βόρειο ηµισφαίριο έχει καταγραφεί στη Γροιλανδία και είναι ίση µε -70° C, αλλά και τα απόλυτα ελάχιστα που καταγράφονται στην ανατολική Σιβηρία ελάχιστα διαφέρουν από τις τιµές αυτές. Οι εκτεταµένες περιοχές της ΒΑ Σιβηρίας, η Αλάσκα και το αρχιπέλαγος του Καναδά αποτελούν τις ψυχρότερες περιοχές του Βορείου Ηµισφαιρίου. Εκεί οι µέσες θερµοκρασίες του ψυχρότερου µήνα (συνήθως Φεβρουάριου) είναι µικρότερη των -33° C.
Οι θερµοκρασίες στο νότιο ηµισφαίριο είναι πολύ χαµηλότερες. Οι µέσες θερµοκρασίες του ψυχρότερου µήνα, τον Ιούλιο, στη δυτική Ανταρκτική κυµαίνονται από -30 έως -45° C, ενώ στην ανατολική, που είναι πιο ψυχρή αυτές κυµαίνονται ανάµεσα στους -40 έως και -72° C.
Οι χαµηλότερες θερµοκρασίες του πλανήτη έχουν µετρηθεί στην Ανταρκτική και η απόλυτα Μικρότερη τιµή είναι αυτή των -94° C, που σηµειώθηκε το 1965 στο σταθµό της Νορβηγικής αποστολής. ΝΑ άλλο ρεκόρ ψύχους που έχει καταγραφεί στο σταθµό της Αµερικάνικης αποστολής είναι ότι για περισσότερες από 150 συνεχείς ηµέρες η θερµοκρασία ήταν µικρότερη των -40° C. Κατά τη διάρκεια της πολικής νύχτας η υφεσιακή δράση και στους δύο πόλους γίνεται εντονότερη εξαιτίας της µεγάλης διαφοράς θερµοκρασίας που αναπτύσσεται 153 ανάµεσα στο νερό και τον πάγο. Οι υφέσεις αυτές µεταφέρουν θερµές σχετικά αέριες µάζες προς τις πολικές περιοχές και εµποδίζουν τη µεγάλη πτώση της θερµοκρασίας.
Περί τα τέλη της πολικής νύχτας, η υφεσιακή δραστηριότητα γίνεται ασθενέστερη, ο µηχανισµός σταθεροποίησης της θερµοκρασίας δεν λειτουργεί και η γραµµή των πάγων έχει επεκταθεί περισσότερο σε χαµηλότερα πλάτη. Οι δύσκολες καιρικές συνθήκες και οι πολύ ισχυροί άνεµοι δεν επιτρέπουν τη συστηµατική µέτρηση των χιονοπτώσεων στις πολικές περιοχές. Αυτές συνήθως εκτιµώνται έµµεσα από το πάχος του χιονοστρώµατος. Το πάχος του χιονοστρώµατος σε µέση ετήσια βάση προσδιορίζεται στα 50 έως 500 mm καθώς µεταβαίνουµε από το κέντρο της Ανταρκτικής προς την ακτή. Η έντονη θερµική ακτινοβολία δηµιουργεί ένα λεπτό αλλά πολύ πυκνό στρώµα παγωµένου αέρα που προκαλεί κατεβατούς ανέµους ή ανέµους βαρύτητας µε µεγάλες ταχύτητες, που παρασύρουν το παγωµένο χιόνι και σχηµατίζουν θίνες χιονιού. Οι άνεµοι αυτοί είναι πολύ ισχυροί στα κράσπεδα των πολικών περιοχών. Η µεγαλύτερη ταχύτητα ανέµου που έχει καταγραφεί στην επιφάνεια της Γης ίση µε 320 Km/h, µετρήθηκε στο ακρωτήριο Denison της Ανταρκτικής. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου